|
|
 |
 |
|
|
७ द्रोणपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
7.164. अध्यायः 164
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
सेनाद्वये दीपोद्योxxxनम्॥ 1 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text
सञ्जय उवाच। 7-164-0x(4708)(52449)
वर्तमाने यथा यद्धे घोररूपे भयावहे।
तमसा संवृते लोके रजसा च महीपते॥ 7-164-1(52450)
नापश्यन्त रणे योधाः परस्परमवस्थिताः।
अनुमानेन संज्ञाभिर्युद्धं तद्ववृधे महत्॥ 7-164-2(52451)
नरनागाश्वमथनं परमं रोमहर्षणम्।
द्रोणकर्णकृपा वीरा भीमपार्षतसात्यकाः।
अन्योन्यं क्षोभयामासुः सैन्यानि नृपसत्तम॥ 7-164-3(52452)
वध्यमानानि सैन्यानि समन्तात्तैर्महारथैः।
तमसा संवृते चैव समन्ताद्विप्रदुद्रुवुः॥ 7-164-4(52453)
ते सर्वतो विद्रवन्तो योधा विध्वस्तचेतनाः।
अहन्यन्त महाराज धावमानाश्च संयुगे॥ 7-164-5(52454)
महारथसहस्राणि जघ्नुरन्योन्यमाहवे।
अन्ये तमसि मूढानि पुत्रस्य तव मन्त्रिते॥ 7-164-6(52455)
ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनागोपाश्च भारत।
व्यमुह्यन्त रणे तत्र तमसा संवृते सति॥ 7-164-7(52456)
धृतराष्ट्र उवाच। 7-164-8x(4709)
तेषां संलोड्यमानानां पाण्डवैर्विहतौजसाम्।
अन्धे तमसि मग्नानामासीत्किं वो मनस्तदा॥ 7-164-8(52457)
कथं प्रकाशस्तेषां वा मम सैन्यस्य वा पुनः।
बभूव लोके तमसा तथा सञ्जय संवृते॥ 7-164-9(52458)
सञ्जय उवाच। 7-164-10x(4710)
ततः सर्वाणि सैन्यानि हतशिष्टानि यानि वै।
सेनागोप्तॄनथादिश्य पुनर्व्यूहमकल्पयत्॥ 7-164-10(52459)
द्रोणः पुरस्ताज्जघने तु शल्य--
स्तथा द्रौणिः कृतवर्मा सौबलश्च।
स्वयं तु सर्वाणि बलानि राज--
न्राजाऽभ्ययाद्गोपयन्वै निशायाम्॥ 7-164-11(52460)
उवाच सर्वांश्च पदातिसङ्घा--
न्दुर्योधनः पार्थिवसान्त्वपूर्वम्।
उत्सृज्य सर्वे परमायुधानि
गृह्णीत हस्तैर्ज्वलितान्प्रदीपान्॥ 7-164-12(52461)
ते चोदिताः पार्थिवसत्तमेन
ततः प्रहृष्टा जगृहुः प्रदीपान्॥ 7-164-13(52462)
देवर्षिगन्धर्वसुरर्षिसङ्घा
विद्याधराश्चाप्सरसां गणाश्च।
नागाः सयक्षोरगकिन्नराश्च
हृष्टा दिविस्था जगृहुः प्रदीपान्॥ 7-164-14(52463)
दिग्धैर्वतेभ्यश्च समापतन्तो--
ऽदृश्यन्त दीपाः ससुगन्धितैलाः।
विशेषतो नारदपर्वताभ्यां
सम्बोध्यमानाः कुरुपाण्डवार्थम्॥ 7-164-15(52464)
सा भूय एव ध्वजिनी विभक्ता
व्यरोचताग्निप्रभया निशायाम्।
महाधनैराभरणैश्च दिव्यैः
शस्त्रैश्च दीप्तैरपि सम्पतद्भिः॥ 7-164-16(52465)
रथेरथे पञ्च विदीपकास्तु
प्रदीपकास्तत्र गजे त्रयश्च।
प्रत्यश्वमेकश्च महाप्रदीपः
कृतास्तु तैः पाण्डवैः कौरवेयैः॥ 7-164-17(52466)
क्षणेन सर्वे विहिताः प्रदीपा
व्यादीपयन्तो ध्वजिनीं तवासु॥ 7-164-18(52467)
सर्वास्तु सेना व्यतिसेव्यमानाः
पदातिभिः पावकतैलहस्तैः।
प्रकाश्यमाना ददृशुर्निशायां
यथान्तरिक्षे जलदास्तडिद्भिः॥ 7-164-19(52468)
प्रकाशितायां तु ततो ध्वजिन्यां
द्रोणोऽग्निकल्पः प्रतपन्सपत्नान्।
रराज राजेन्दर सुवर्णवर्मा
मध्यं गतः सूर्य इवांशुमाली॥ 7-164-20(52469)
जाम्बूनदेष्वाभरणेषु चैव
निष्केषु शुद्धेषु शरासनेषु।
पीतेषु शस्त्रेषु च पावकस्य
प्रतिप्रभास्तत्र तदा बभूवुः॥ 7-164-21(52470)
गदाश्च शैक्याः परिघाश्च शुभ्रा
रथेषु शक्त्यश्च विवर्तमानाः।
प्रतिप्रभारश्मिभिराजमीढ
पुनःपुनः सञ्जनयन्ति दीपान्॥ 7-164-22(52471)
छत्राणि वालव्यजनानि खङ्गा
दीप्ता महोल्काश्च तथैव राजन्।
व्याघूर्णमानाश्च सुवर्णमाला
व्यायच्छतां तत्र तदा विरेजुः॥ 7-164-23(52472)
शस्त्रप्रभाभिश्च विराजमानं
दीपप्रभाभिश्च तदा बलं तत्।
प्रकाशितं चाभरणप्रभाभि--
र्भृशं प्रकाशं नृपते बभूव॥ 7-164-24(52473)
पीतानि शस्त्राण्यसृगुक्षितानि
वीरावधूतानि तनुच्छदानि।
दीप्तां प्रभां प्राजनयन्त तत्र
तपात्यये विद्युदिवान्तरिक्षे॥ 7-164-25(52474)
प्रकम्पितानामभिधातवेगै--
रभिघ्नतां चापततां जवेन।
वक्राण्यकाशन्त तदा नराणां
वाय्वीरितानीव महाम्बुजानि॥ 7-164-26(52475)
महावने दारुमये प्रदीप्ते
यथा प्रभा भास्करस्यापि नश्येत्।
तथा तदाऽऽसीद्वजिनी प्रदीप्ता
महाभया भारत भीमरूपा॥ 7-164-27(52476)
तत्संप्रदीप्तां बलमस्मदीयं
निशाम्य पार्थास्त्वरितास्तथैव।
सर्वेषु सैन्येषु पदातिसङ्घा--
नचोदयंस्तेऽपि चक्रुः प्रदीपान्॥ 7-164-28(52477)
गजेगजे सप्त कृपाः प्रदीपा
रथेरथे चैव दश प्रदीपाः।
द्वावश्वपृष्ठे परिपार्श्वतोऽन्ये
ध्वजेषु चान्ये जघनेषु चान्ये॥ 7-164-29(52478)
सेनासु सर्वासु च पार्श्वतोऽन्ये
पश्चात्पुरस्ताच्च समन्ततश्च।
मध्ये तथाऽन्ये ज्वलिताग्निहस्ता
व्यदीपयन्पाण्डुसुतस्य सेनाम्॥ 7-164-30(52479)
मध्ये तथाऽन्ये ज्वलिताग्निहस्ताः
सेनाद्वयेऽपि स्म नरा विचेरुः॥ 7-164-31(52480)
सर्वेषु सैन्येषु पदातिसङ्घा
विमिश्रिता हस्तिरथाश्वबृन्दैः।
व्यदीपयंस्ते ध्वजिनीं प्रदीप्ता--
स्तथा बलं पाण्डवेयाभिगुप्तम्॥ 7-164-32(52481)
तेन प्रदीप्तेन तथा प्रदीप्तं--
बलं तवासीद्बलवद्बलेन।
भाः कुर्वता भानुमता ग्रहेण
दिवाकरेणाग्निरिवाभिगुप्तः॥ 7-164-33(52482)
तयोः प्रभाः पृथिवीमन्तरिक्षं
सर्वा व्यतिक्रम्य दिशश्च वृद्धाः।
तेन प्रकाशेन भृशं प्रकाशं
बभूव तेषां तव चैव सैन्यम्॥ 7-164-34(52483)
तेन प्रकाशेन दिवं गतेन
सम्बोधिता देवगणाश्च राजन्।
गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घाः
समागमन्नप्सरसश्च सर्वाः॥ 7-164-35(52484)
तद्देवगन्धर्वसमाकुलं च
यक्षासुरेन्द्राप्सरसां गणैश्च।
हतैश्च शूरैर्दिवमारुहद्भि--
रायोधनं दिव्यकल्पं बभूव॥ 7-164-36(52485)
रथाश्वनागाकुलदीपदीप्तं
संरब्धयोधं हतविद्रुताश्वम्।
महद्बलं व्यूढरथाश्वनागं
सुरासुरव्यूहसमं बभूव॥ 7-164-37(52486)
तच्छक्तिसङ्घाकुलचण़्डवातं
महारथाभ्रं गजवाजिघोषम्।
शस्त्रौगवर्षं रुधिराम्बुधारं
निशि प्रवृत्तं रथदुर्दिनं तत्॥ 7-164-38(52487)
तस्मिन्महाग्निप्रतिमो महात्मा
सन्तापंयन्पाण्डवान्विप्रमुख्यः।
गभस्तिभिर्मध्यगतो यथाऽर्को
वर्षात्यये तद्वदभून्नरेन्द्र॥ ॥ 7-164-39(52488)
इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि घटोत्कचवधपर्वणि चतुर्दशरात्रियुद्धे चतुःषष्ठ्यधिकशततमोऽध्यायः॥ 164 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes
5-164-6 अन्धे आन्ध्यहेतौ॥ 5-164-8 वो युष्मत्सम्बन्धिनां मनः किं किंविधम्। कातरं धृष्टं वेत्यर्थः॥ 5-164-10 तत इति। द्रोण इत्यपकृयते। तेषां सैन्यानां व्यूहमिध्याहृत्य योज्यम्॥ 5-164-14 देवर्षीति। भुवि पदातिभिर्दीपेषु गृहीतेषु दिविस्था देवा अपि दीपान् जगृहुर्युद्धोत्सवप्रेक्षकाः॥ 5-164-164 चतुःषष्ठ्यधिकशततमोऽध्यायः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|